Çipura Sardalya Yer Mi?
Bir gün İzmirliler gibi denize girip, sahilde yürüyüp, balık tutan, sonra da balıkla ilgili derin derin düşüncelerine dalan bir gün geçirmemi kimse beklemiyordu tabii. Ama işte, o günlerden birinde “Çipura sardalya yer mi?” diye sormak zorunda kaldım. Ve evet, ben bu soruyu ciddi ciddi düşündüm. Hatta o kadar ciddiye aldım ki, kendi kendime “Çipura, sardalya yer mi?” sorusuyla baş başa kalırken, sanki hayatın anlamını çözmeye çalışıyordum.
Çipura ve Sardalya: Bütünsel Bir Yöntem
Herkesin “Balık mı, pilav mı?” derken, ben biraz farklı bir soruyla karşı karşıya kaldım: “Çipura sardalya yer mi?” İlk başta, bu iki balığın birbirinden ne kadar farklı olduğunu düşündüm. Çipura, o zarif ve büyüleyici balık, denizin derinliklerinden çıkıp sofralarımıza kadar gelmiş. Sardalya ise, tam tersine, hızla çoğalan, biraz daha “işçi sınıfı” balığı gibi, daha ucuz, daha ulaşılabilir. Arada büyük bir sosyo-ekonomik fark var yani. Tabii, insanın aklına şu da gelmiyor değil: “Hadi bakalım, bu iki balık birbirini yiyebilir mi?”
Beni tanıyorsanız, insanın günlük hayatta, sıradan konularda bile felsefi bir bakış açısıyla yaklaşabileceğini çok iyi biliyorsunuzdur. Bazen, bir çikolata yerken bile “Bu çikolata neden var? Kimseden izin alarak mı yapıldı?” diye düşünürüm. O yüzden Çipura sardalya yer mi? sorusuna birkaç açıdan bakmaya karar verdim.
Çipura Sardalya Yer Mi? Öncelikle Doğada Olur Mu?
Balıkların yediği şeyler de tıpkı bizim gibi. Yani evet, bazen aklınıza gelen balığın neyi sevdiğini, neyle beslendiğini öğrenmek biraz karmaşık olabilir. Ama, hemen söyleyeyim, Çipura, aslında tabiatta oldukça fazla etobur. Yani etrafındaki küçük balıkları, kabukluları falan yer. Sardalya da küçük balıklardan biri olduğuna göre, teoriye göre Çipura, sardalya yiyebilir mi? Evet, yiyebilir.
Düşünün, sahildeyim, balık tutmaya çalışıyorum ve önümde bir grup sardalya var. Çipura geliyor, onları bir güzel yiyor. “Ne oluyor burada, sahne değişti mi?” derken, asıl şaşırdığım şey şu: Çipura, sardalya yerken bir yanda iç sesim “Bu da ne ya? Bir çipura sardalyaya neden saldırır ki?” diyor, bir yanda ise “Neyse, balıkların da kendine göre bir takımı var işte” diyorum. Bazen mesele yalnızca hayatın karışıklığından ve sürprizlerinden ibaret.
Çipura Sardalya Yer Mi? Sosyal Medyada Sorulmaz, Ama Biz Yine De Soruyoruz
Hayatın her anı, bazen ne kadar absürt olursa olsun, bir şekilde komik olabiliyor. Hani böyle, Instagram’da balıkçıların fotoğraflarını gördüğünüzde, bir an balıklarla ilgili derin sorgulamalar yapmaya başlıyorsunuz. “Çipura sardalya yer mi?” diye sordum ve bu konuda bayağı bir araştırma yapmaya başladım. Bir anda balıkçılıkla ilgili evrensel sorulara yöneliyorum. “Büyük balık küçük balığı yer mi?” “Neden bazı balıklar daha yakışıklı?” “Balıkların sosyal hayatları var mı?”
İzmir’in sıcağında sahilde bir yandan bu soruları sorarken, diğer yandan cevapsız bırakmamaya karar verdim. İçimden bir ses, “Bu sorulara ne gerek var, biraz denizin tadını çıkar” diyor ama ben inadına cevabı buluyorum. Çipura, sardalyaları yiyebilir. Çünkü doğal seleksiyon böyle bir şey. Ne de olsa, biz insanlar da bazen çikolata yerine meyve tercih etsek de, canımız dondurma çektiğinde hep çikolata yeriz. Hani, bazen alışkanlıklar öne çıkar, bazen de doğa kanunları.
Çipura Sardalya Yer Mi? Benim Kafamda Bir Film!
Şimdi, düşünün bir balık. Çipura. Başrolü oynuyor. En iyi kostümler ona verilmiş, çünkü gerçekten çok hoş bir balık. Ama sonra, her şey değişiyor. Sahilde bir grup sardalya beliriyor. Çipura, onları fark ediyor, ve o sahnede gerçekten aklımdan şu düşünce geçiyor: “Haa, demek ki oluyormuş. Çipura sardalya yiyormuş.” Ama tabii ki, o an etrafımda kimse yok. Kimse benim bu kafamda dönen filmi izlemiyor. O yüzden, kendimi bir süre sonra şu düşünceyle teselli ediyorum: “Balıklar da, insanlar gibi bazen değişir. Hangi yemekleri sevdiklerini biz anlamasak da, onlar her zaman en iyisini bilirler.”
Sonuç: Çipura Sardalya Yer Mi? Evet, Yer!
Sonuç olarak, evet, Çipura sardalya yer. Hem de düşünmeden, kararsız kalmadan yer. Aslında bakarsanız, balıklara her şey serbest. Çipura, denizdeki her şeyi yer. Biraz dışarıdan bakınca, “Bunu niye yedi ki?” diyebilirsiniz. Ama unutmayın, doğa işte böyle bir şey. Ne zaman, neyi yiyeceği hiç belli olmaz. Ve belki de en önemlisi, bazen hayatta sormamız gereken sorulara takılıp kalmamalıyız. Hayat, balıkları izlemek gibi. Biraz keyfini çıkarmak lazım.